Thuisbatterij installeren: wat komt erbij kijken?
Waar een thuisbatterij kan staan wordt bepaald door drie getallen van het datasheet: het gewicht, het temperatuurbereik en het aantal fases van de omvormer. Wij publiceren ze voor de hele catalogus en zetten ze hier op een rij.
De cijfers op deze pagina komen uit onze eigen catalogus en staan ook op de productpagina van elk model, zodat je ze per product kunt nakijken. We noemen geen vast installatiebedrag: dat wordt bepaald door de kabelafstand en de staat van je meterkast, en een bedrag noemen dat daarna toch wordt bijgesteld helpt je niet.
Wat komt er kijken bij het installeren van een thuisbatterij?
Drie getallen bepalen samen of een thuisbatterij bij jou kan staan, en ze staan alle drie op het datasheet. Het eerste is gewicht: de mediane thuisbatterij in onze catalogus weegt 129 kg en 182 van de 307 modellen met een opgegeven gewicht wegen meer dan 100 kg. Het tweede is temperatuur. Van de 86 modellen die een bereik opgeven, hebben er 47 een ondergrens van 0 graden of hoger, dus een onverwarmde garage in januari valt voor meer dan de helft buiten de specificatie. Het derde is fase: van de 161 omvormers die het opgeven zijn er 134 driefasig en 27 eenfasig, en die eenfasige komen van 5 merken. Een eenfasige woning heeft dus een veel smallere keuze dan de catalogus op het eerste gezicht suggereert. Geen van de drie is iets wat een installateur op de dag zelf nog kan oplossen: ze bepalen je shortlist al voordat er iemand langskomt.
Mag je een thuisbatterij zelf installeren?
Dat hangt volledig af van het type. Een plug-and-play batterij sluit je zelf aan op een gewoon stopcontact: er wordt niets in de meterkast gewijzigd en er komt geen monteur aan te pas. Een batterij die achter een hybride omvormer hangt is iets anders. Daar wordt vast bedraad in de meterkast, komt er een aparte groep bij, en wordt er een energiemeter of stroomtang om de hoofdkabel geklemd. Dat is werk aan de vaste installatie en dat laat je door een erkend installateur doen, niet omdat het verboden is om zelf aan je eigen installatie te werken, maar omdat je bij schade of brand moet kunnen aantonen dat het volgens NEN 1010 is aangelegd. Je verzekeraar en de fabrieksgarantie vragen daar allebei naar.
Je kunt de hardware bij ons los kopen en je eigen installateur inschakelen; alle datasheets en installatiehandleidingen leveren we mee en de fabrieksgarantie blijft volledig geldig. Wil je het uit handen geven, dan vraag je een vrijblijvende offerte aan bij onze installatiepartner, die vooraf een vaste prijs afgeeft.
Heb je drie fasen nodig voor een thuisbatterij?
Nee, maar het bepaalt wel welke omvormer je kunt kiezen, en dat is de keuze die de rest vastlegt. Van de 161 omvormers in onze catalogus die het aantal fases opgeven zijn er 134 driefasig en 27 eenfasig. De eenfasige modellen komen van Deye, Fronius, Huawei, Kostal en Solis, en hun mediane vermogen is 5 kW tegen 11 kW voor de driefasige. Heb je een eenfasige aansluiting, dan is dat geen beletsel voor opslag, maar je kiest uit een kleiner veld en je komt qua vermogen lager uit. De mediane maximale wisselstroom over alle omvormers is 20 A, wat in de praktijk betekent dat de omvormer een eigen groep in de meterkast krijgt en niet mee kan liften op een bestaande.
Of jouw aansluiting een- of driefasig is zie je aan de hoofdzekeringen in de meterkast: een enkele zekering is eenfasig, drie zekeringen naast elkaar is driefasig. Verzwaren van eenfasig naar driefasig vraag je aan bij je netbeheerder, kost geld en heeft in veel regio's een wachttijd; vraag daar de actuele voorwaarden op voordat je een driefasig systeem koopt. Wij publiceren geen netcodegrenzen omdat wij daar geen bron voor beheren, en een getal overnemen dat wij niet kunnen nakijken hoort niet op deze pagina.
Eerst compatibiliteit, dan fase. Welke batterij op welke omvormer mag hangt af van wat de fabrikant zelf heeft vrijgegeven, niet van wat elektrisch zou kunnen. Dat staat per combinatie in onze compatibiliteitstabel en de redenering erachter in welke omvormer past bij welke thuisbatterij.
Hoe zwaar is een thuisbatterij?
Zwaarder dan vrijwel iedereen verwacht, en dat is de eerste praktische grens. Van de 307 modellen in onze catalogus met een opgegeven gewicht weegt de mediaan 129 kg, wegen er 182 meer dan 100 kg en 132 meer dan 150 kg. Per kilowattuur komt dat neer op ongeveer 10,8 kg, en dat cijfer schaalt vrij recht door: een batterij van 18 tot 30 kWh weegt mediaan 249 kg, tegen 115 kg voor een van 8 tot 12 kWh. Grotere capaciteit maakt de batterij dus niet relatief lichter, alleen absoluut veel zwaarder.
| Capaciteitsklasse | Mediaan gewicht | Spreiding | Modellen |
|---|---|---|---|
| 3 tot 7 kWh | 50 kg | 27 tot 155 kg | 79 |
| 8 tot 12 kWh | 115 kg | 68 tot 180 kg | 56 |
| 13 tot 17 kWh | 165 kg | 110 tot 263 kg | 46 |
| 18 tot 30 kWh | 249 kg | 164 tot 348 kg | 69 |
Wat dat betekent voor de plaatsing is concreet. Een rackmodel van 50 kg hangen twee monteurs nog aan een muur, mits die muur van steen of beton is; gipsplaat of houtskeletbouw vraagt een stalen frame of een vloeropstelling. Een torenmodel van boven de 200 kg zet je op de vloer, en op een houten verdiepingsvloer is dat een vraag voor een constructeur en niet voor een elektricien. Een zolder is vrijwel altijd de verkeerde plek: het gewicht moet er de trap op, het wordt er in de zomer te warm, en bij een storing moet er iemand bij kunnen.
Is de muur of de vloer bij jou de beperkende factor, dan is dit het lichtste model dat wij per capaciteitsklasse verkopen. Het gewicht in het onderschrift komt van het datasheet van de fabrikant, niet van een schatting.
Kan een thuisbatterij in een onverwarmde garage of schuur?
Vaak niet, en dit is het punt waarop de meeste plaatsingen misgaan. Van de 86 batterijmodellen in onze catalogus die een temperatuurbereik publiceren, hebben er 47 een ondergrens van 0 graden of hoger en 39 een ondergrens onder nul. Lithium-ijzerfosfaatcellen mogen onder het vriespunt niet geladen worden zonder schade; ontladen kan meestal wel. Een goede batterij weigert daarom simpelweg te laden als het te koud is, wat betekent dat je in de winterweken waarin je de opslag het hardst nodig hebt niets aan hem hebt. Een onverwarmde garage in Nederland komt in januari geregeld onder nul.
De opgegeven bereiken zijn bovendien niet op dezelfde manier gemeten, en dat is een waarschuwing die zelden ergens staat. 7 merken publiceren zo'n bereik en ze bedoelen er niet hetzelfde mee: het ene merk geeft de absolute bedrijfsgrenzen, het andere de aanbevolen band waarbinnen de garantie en de opgegeven levensduur gelden. Een merk dat 2 tot 20 graden opgeeft is daarom niet slechter dan een merk dat min 20 tot 60 opgeeft; het beantwoordt een andere vraag. Lees op het datasheet welke van de twee er staat en of het over laden of over ontladen gaat, want die twee bereiken verschillen bij vrijwel elke fabrikant.
Een IP-classificatie zegt niets over kou. IP dekt het binnendringen van stof en water, niet temperatuur. Een IP65-batterij is regenbestendig en kan daarmee buiten hangen, maar of hij bij vorst nog mag laden staat in het temperatuurbereik en nergens anders. Deze twee door elkaar halen is de meest gemaakte fout bij het kiezen van een plek.
Waar mag de batterij staan?
De IP-classificatie bepaalt of buiten mag. Van de 250 batterijmodellen met een opgegeven classificatie zijn er 247 geclassificeerd op IP55 of hoger, wat neerkomt op bestand tegen stof en spatwater of regen. Dat maakt een buitenopstelling technisch mogelijk, mits het temperatuurbereik het toelaat en de batterij niet in de volle zon staat, want oververhitting knijpt het laadvermogen af op precies de dagen dat je zonoverschot hebt. Binnen is een technische ruimte, bijberging of garage bijna altijd beter dan een woonruimte, vanwege geluid van de ventilatoren en vanwege de eis dat er ruimte omheen vrij blijft.
| IP-classificatie | Wat het betekent | Modellen |
|---|---|---|
| IP65 | stofdicht, bestand tegen waterstralen | 110 |
| IP55 | beperkte stofindringing, bestand tegen spatwater | 74 |
| IP66 | stofdicht, bestand tegen krachtige waterstralen | 63 |
| IP20 | alleen binnen, geen bescherming tegen water | 3 |
Verder gelden een paar praktische eisen die per fabrikant in de installatiehandleiding staan en die wij bij elk product meeleveren: vrije ruimte rondom voor koeling, geen opslag van brandbaar materiaal ertegenaan, bereikbaar voor onderhoud, en niet in een vluchtweg. Vraag je installateur die handleiding er expliciet bij te pakken, want de vrije ruimte verschilt per merk en wordt bij een krappe meterkast nog weleens genegeerd.
Wat moet er in de meterkast gebeuren?
Bij een systeem met een hybride omvormer komen er drie dingen bij. Een aparte groep met een automaat die past bij de maximale wisselstroom van de omvormer, wat bij de mediaan van 20 A in onze catalogus geen bestaande lichtgroep kan zijn. Een aardlekbeveiliging van het type dat de fabrikant voorschrijft, want niet elke omvormer mag achter elk type. En een energiemeter of stroomtang om de hoofdkabel, zodat het systeem ziet hoeveel je op dat moment afneemt of teruglevert en weet wanneer het moet laden. Dat laatste onderdeel is ook wat het verschil maakt tussen een batterij die alleen je eigen zon buffert en een batterij die kan handelen op een dynamisch contract.
Heb je een oude meterkast met te weinig ruimte of zonder aardlekautomaten, dan komt daar werk bij. Dat is een van de twee redenen waarom installatiebedragen zo uiteenlopen; de andere is de kabelafstand van de opstelplaats naar de meterkast. Beide zijn per adres anders en daarom offreren wij ze per adres in plaats van een bedrag te noemen dat later toch verandert.
Wanneer is plug-and-play genoeg?
Als je geen aanpassing aan je installatie wilt en met een beperkt vermogen uit de voeten kunt. Een plug-and-play batterij gaat in een gewoon stopcontact, meet met een slimme meterlezer of stekkermeter wat je huis verbruikt, en laadt en ontlaadt daarbinnen. Er is geen monteur nodig en je neemt hem mee als je verhuist. De grens zit in het vermogen: deze systemen ontladen met een fractie van wat een hybride omvormer kan, dus ze dekken je basislast en je avondpiek voor een deel, niet je hele huishouden. Ze werken ook niet als noodstroom bij een stroomstoring. Voor wie huurt, geen zonnepanelen heeft of eerst wil zien wat opslag oplevert is dat vaak precies goed. Bekijk de plug-and-play systemen.
Hoe lang duurt een installatie?
Een standaardinstallatie van een batterij achter een bestaande hybride omvormer is doorgaans een halve tot een hele dag. Komt de omvormer er ook nieuw bij, dan is een dag realistisch en soms twee, afhankelijk van de kabelafstand en of er in de meterkast moet worden bijgebouwd. Je stroom is een deel van die tijd afgeschakeld. Na de installatie wordt het systeem in bedrijf gesteld en gekoppeld aan de app van de fabrikant, en dat is ook het moment waarop de firmware wordt bijgewerkt; bij een aantal merken is een bepaalde firmwareversie voorwaarde voor de vrijgave van de batterijcombinatie, wat op de compatibiliteitspagina per combinatie staat.
Veelgestelde vragen
Mag ik een thuisbatterij zelf aansluiten?
Een plug-and-play batterij wel: die gaat in een stopcontact en er wordt niets aan je vaste installatie gewijzigd. Een batterij achter een hybride omvormer wordt vast bedraad in de meterkast en laat je door een erkend installateur aanleggen volgens NEN 1010. Dat is wat je verzekeraar en de fabrieksgarantie bij schade van je vragen.
Kan een thuisbatterij op een eenfasige aansluiting?
Ja. Van de 161 omvormers in onze catalogus die het opgeven zijn er 27 eenfasig, van 5 merken, met een mediaan vermogen van 5 kW en een maximum van 16 kW. Je hebt dus een kleinere keuze en een lager vermogen dan met drie fasen, maar opslag is goed mogelijk. Verzwaren vraag je aan bij je netbeheerder.
Mag een thuisbatterij buiten hangen?
Als de IP-classificatie het toelaat en het temperatuurbereik het toestaat. 247 van de 250 modellen met een opgave zijn IP55 of hoger, dus bestand tegen spatwater of regen. Maar IP zegt niets over vorst: 47 van de 86 modellen met een temperatuuropgave mogen niet laden onder 0 graden. Controleer beide, niet alleen de IP.
Hoeveel weegt een thuisbatterij van 10 kWh?
In onze catalogus weegt een batterij van 8 tot 12 kWh mediaan 115 kg, met een spreiding van 68 tot 180 kg. Dat is te zwaar om alleen te tillen en meestal te zwaar voor een gipsplaten wand zonder frame. Reken op ongeveer 10,8 kg per kilowattuur.
Wat kost het installeren van een thuisbatterij?
Dat noemen wij niet als vast bedrag, omdat het per adres verschilt: de kabelafstand naar de meterkast en de staat van je groepenkast bepalen het grootste deel. Je vraagt een vrijblijvende offerte aan en krijgt vooraf een vaste prijs. Wat de hardware zelf kost staat in wat kost een thuisbatterij.
Heb ik zonnepanelen nodig voor een thuisbatterij?
Nee. Met zonnepanelen sla je je eigen overschot op, zonder panelen koop je goedkoop in op een dynamisch contract en gebruik je het in de dure uren. Dat tweede staat of valt met het rendement van de batterij, wat we uitrekenen in dynamisch energiecontract en een thuisbatterij. Welke maat je nodig hebt staat in welke thuisbatterij heb ik nodig.
Bekijk alle thuisbatterijen met gewicht, IP-classificatie en temperatuurbereik op de productpagina.