Welke thuisbatterij heb ik nodig?

De meestgemaakte fout bij het kiezen van een thuisbatterij is rekenen met het jaarverbruik. Een huishouden dat 3.500 kWh per jaar gebruikt heeft geen 3.500 kWh aan opslag nodig, en ook geen tiende daarvan. Wat je opslaat is uitsluitend het deel van je verbruik dat valt op momenten dat je panelen niets leveren. Dat maakt de rekensom kleiner en concreter dan de meeste mensen verwachten.

Kort antwoord: hoeveel kWh heb je nodig?

Voor de meeste Nederlandse huishoudens ligt het antwoord tussen 5 en 15 kWh. Een tweepersoonshuishouden zonder warmtepomp en zonder elektrische auto komt met 5 tot 8 kWh vrijwel elke avond door. Een gezin van vier met een normaal verbruikspatroon zit rond 10 kWh. Heb je een warmtepomp, dan verdubbelt je avond- en nachtverbruik in de winter en is 15 kWh of meer realistisch. Laad je daarnaast thuis een auto, dan is een accu die dat volledig moet dekken zelden rendabel: een auto vraagt in één laadsessie meer dan een complete thuisbatterij bevat. De vuistregel die het dichtst bij de praktijk zit is: neem de hoeveelheid stroom die je tussen zonsondergang en zonsopgang gebruikt, en kies de accumaat daar net boven.

Reken je avondverbruik uit in drie stappen

Stap één: pak je jaarverbruik in kWh van je jaarafrekening en deel dat door 365. Een huishouden van 3.500 kWh komt uit op ongeveer 9,6 kWh per dag. Stap twee: schat welk deel daarvan buiten de zonuren valt. Voor een doorsnee huishouden waar overdag niemand thuis is, ligt dat rond 60 tot 70 procent, dus ongeveer 6 tot 6,7 kWh. Werk je thuis of draait de wasmachine overdag, dan is het lager, richting 45 procent. Stap drie: tel op wat er 's nachts sowieso doorloopt, zoals koeling, ventilatie en standby, meestal 1,5 tot 3 kWh. Kom je op 7 kWh uit, dan is een accu van 8 tot 10 kWh de juiste maat: iets ruimer dan je berekening, omdat je nooit de volledige nominale capaciteit gebruikt.

Welke maat past bij welk huishouden

De tabel hieronder vertaalt de rekensom naar situaties. Hij gaat uit van een huishouden met zonnepanelen dat de accu vooral gebruikt om overdag opgewekte stroom 's avonds zelf te verbruiken. De middelste kolom is de capaciteit die je zoekt; de rechterkolom is wat dat bij ons kost als compleet systeem inclusief omvormer en meter, inclusief btw en exclusief installatie.

Nominale capaciteit is niet bruikbare capaciteit

Op het etiket staat de nominale capaciteit, bijvoorbeeld 10,24 kWh. Wat je er dagelijks uit haalt is minder, om twee redenen. Ten eerste laat het batterijmanagementsysteem de accu niet volledig leeglopen; de ontlaaddiepte, of DoD, ligt bij LFP-accu's meestal tussen 90 en 95 procent. Ten tweede gaat er bij elke cyclus energie verloren in de omzetting van gelijkstroom naar wisselstroom en terug. Dat retourrendement ligt bij een goed systeem rond 90 procent. Reken daarom met ruwweg 80 procent van de nominale capaciteit als bruikbare dagelijkse energie: van een accu van 10 kWh gebruik je dus zo'n 8 kWh. Fabrikanten die alleen de nominale waarde noemen zijn niet oneerlijk, maar de vergelijking klopt pas als je bij beide merken dezelfde correctie toepast.

kWh of kW: waar je ook op moet letten

Capaciteit in kWh zegt hoeveel energie erin past. Vermogen in kW zegt hoe snel die eruit kan. Die twee worden vaak door elkaar gehaald en dat leidt tot systemen die op papier groot genoeg zijn maar in de praktijk de piek niet aankunnen. Een inductiekookplaat, een waterkoker en een föhn samen trekken zo 5 kW; kan je systeem maar 3,6 kW leveren, dan vult het net het verschil aan en koop je op precies het duurste moment stroom in. Voor een gemiddeld huishouden is 3 tot 5 kW ontlaadvermogen voldoende. Wil je bij een stroomstoring kunnen doordraaien, dan is niet alleen vermogen maar ook een omvormer met noodstroomfunctie nodig, en dat is een aparte eigenschap die lang niet elk systeem heeft.

Laagvolt of hoogvolt

Thuisbatterijen komen in twee smaken. Laagvoltsystemen werken rond 48 volt en zijn de rackmodellen die je in serverkasten ziet; ze zijn goedkoper per kWh, breed compatibel en eenvoudiger uit te breiden. Hoogvoltsystemen werken tussen ongeveer 200 en 700 volt, hebben een hoger rendement bij grotere vermogens en zijn wat de meeste merkgebonden systemen van Huawei, BYD en GoodWe gebruiken. Voor een gemiddeld huishouden is het verschil in opbrengst klein; het verschil in prijs is dat niet. De keuze wordt in de praktijk gemaakt door je omvormer: die is óf laagvolt óf hoogvolt en accepteert alleen accu's uit dezelfde familie. Koop je alles nieuw, dan is laagvolt de goedkoopste weg en hoogvolt de weg met de meeste merkondersteuning. Welke merken in welke categorie vallen, staat in de merkenvergelijking.

Past deze accu op mijn omvormer?

Dit is de vraag die het vaakst misgaat en het duurst uitpakt. Een hybride omvormer accepteert alleen accu's die de fabrikant heeft goedgekeurd en die in de firmware als profiel bestaan. Zet je er een niet-goedgekeurde accu aan, dan communiceert het batterijmanagementsysteem niet met de omvormer, wordt de installatie niet gekeurd en vervalt de garantie van beide kanten. Op elke productpagina bij ons staat daarom bij de accu welke omvormers ondersteund worden, en bij de complete systemen staat de combinatie al vast. Heb je al een omvormer, zoek dan eerst het exacte type op het typeplaatje, want fabrikanten hanteren varianten die uiterlijk identiek zijn maar een andere accufamilie ondersteunen. Twijfel je, stuur ons het type door voordat je bestelt. Welke merken breed worden vrijgegeven en welke maar door een enkele omvormerfabrikant, hebben we uitgezocht in welke omvormer past bij welke thuisbatterij.

Klein beginnen en later uitbreiden

Modulaire systemen laten je met de kleinste module starten en er later stuks bij zetten, wat aantrekkelijk klinkt als je budget beperkt is. Er zitten twee haken aan. De eerste is dat je bij uitbreiding modules uit dezelfde serie en bij voorkeur dezelfde productiebatch nodig hebt; een nieuwe module naast een module die drie jaar gecycled is trekt de hele string naar het niveau van de zwakste. De tweede is dat de omvormer meteen op de eindcapaciteit gedimensioneerd moet zijn, anders vervang je die alsnog. Kies je voor gefaseerd uitbreiden, doe dat dan binnen ongeveer twee jaar en koop de omvormer direct groot genoeg. Weet je nu al dat je naar 15 kWh wilt, dan is in één keer kopen bijna altijd goedkoper per kWh.

Waar mag de accu staan?

De meeste thuisbatterijen zijn bedoeld voor een droge, vorstvrije binnenruimte: een technische ruimte, bijgebouw of garage. De bedrijfstemperatuur ligt bij de meeste LFP-accu's tussen 0 en 50 graden bij ontladen, maar laden onder nul is schadelijk, dus een onverwarmde schuur is geen goed idee. Wil je buiten plaatsen, kijk dan naar de IP-klasse: IP65 is spuitwaterdicht en geschikt voor buiten, IP20 of IP21 is uitsluitend binnen. Let daarnaast op gewicht en montagewijze. Een wandmodel van 10 kWh weegt al snel 100 kilo en vraagt een dragende muur; grotere systemen staan op de vloer. Op elke productpagina staan IP-klasse, temperatuurbereik, gewicht en montagewijze als losse specificatie vermeld, zodat je dit kunt controleren voordat je bestelt. Hoeveel modellen daadwerkelijk niet mogen laden onder nul, en hoe zwaar ze per capaciteitsklasse zijn, hebben we uitgeteld in thuisbatterij installeren.

Veelgestelde vragen

Hoeveel kWh thuisbatterij heb ik nodig bij 3.500 kWh per jaar?

Ongeveer 8 tot 10 kWh. Van 3.500 kWh per jaar gebruik je zo'n 9,6 kWh per dag, waarvan ruwweg 60 tot 70 procent buiten de zonuren valt. Tel daar het nachtelijke basisverbruik bij op en je komt op ongeveer 7 kWh die je wilt overbruggen. Omdat je maar circa 80 procent van de nominale capaciteit bruikbaar is, kies je een accu van 8 tot 10 kWh.

Is een thuisbatterij van 5 kWh genoeg?

Voor een- en tweepersoonshuishoudens zonder warmtepomp meestal wel. Je gebruikt er ongeveer 4 kWh per avond uit, wat een normaal avondverbruik dekt. Draait er een warmtepomp of laad je een auto, dan is 5 kWh te klein en heb je binnen een jaar spijt, omdat uitbreiden achteraf duurder is dan meteen groter kopen.

Wat is het verschil tussen kW en kWh bij een thuisbatterij?

kWh is hoeveel energie de accu bevat, kW is hoeveel vermogen hij tegelijk kan leveren. Een accu van 10 kWh met 3,6 kW vermogen kan bijna drie uur lang 3,6 kW leveren. Trekt je huishouden op piekmomenten meer dan dat, dan vult het net het verschil aan. Voor een gemiddeld huishouden volstaat 3 tot 5 kW.

Kan ik een thuisbatterij bijplaatsen bij bestaande zonnepanelen?

Ja, op twee manieren. Heb je al een hybride omvormer, dan koop je alleen de accu bij, wat verreweg het goedkoopst is. Heb je een gewone stringomvormer, dan komt er een AC-gekoppelde batterijomvormer bij die naast je bestaande installatie werkt, zonder dat je die hoeft te vervangen. Wat de accu alleen kost lees je in de kostengids.

Mag een thuisbatterij in de garage of buiten staan?

In een droge, vorstvrije garage meestal wel; buiten alleen als de accu minimaal IP65 heeft. Laden bij temperaturen onder nul beschadigt LFP-cellen, dus een onverwarmde schuur is af te raden. Controleer op de productpagina de IP-klasse, het temperatuurbereik en of het model wand- of vloergemonteerd is.